Vrijwilligerswerk onder de loep

Vrijwilligerswerk onder de loep

Ouder-Amstel zou hetzelfde niet zijn zonder de inzet van onze vele vrijwilligers. Hier besteden wij dan ook graag aandacht aan. In deze rubriek zoomen wij maandelijks in op een vrijwilligersfunctie uit ons dorp en behandelen wij een belangrijk onderwerp.

Interview vrijwilligers Cultuurplatform Ouder-Amstel
Deze maand zetten wij vrijwilligers van het Cultuurplatform Ouder-Amstel in het zonnetje. Te weten Jozé van der Voort, 68 jaar, en Alex de Boer, 72 jaar. Zij wonen in Ouderkerk aan de Amstel. Beiden zijn vanaf de begintijd, toen het Cultuur Platform 10 jaar geleden van start ging, betrokken bij de activiteiten van dit platform. Het werd opgericht om de Gemeente Ouder-Amstel te adviseren over cultuur. De initiatieven die hieruit zijn voortgekomen hebben al heel wat verrijkende culturele vruchten afgeworpen voor de gemeente Ouder-Amstel.
 
Wat heeft jullie bewogen om vrijwilligerswerk te gaan doen?
Jozé; ‘Vrijwilligerswerk hoort er gewoon bij vind ik. Dat je meehelpt als je kinderen ergens lid zijn van een club. Het begon al bijvoorbeeld dat ik leesmoeder was op een school. Maar ook ondersteunen bij de sportvereniging waar de kinderen lid van waren. Tegenwoordig doe ik vooral vrijwilligerswerk op gebieden waar mijn persoonlijke belangstelling ligt. Ik krijg er veel positieve energie van.’
Alex; ‘Ik kwam vroeger altijd te laat thuis van mijn werk om er nog veel dingen naast te doen, maar ik ben wel altijd actief geweest voor de Werkgroep Ruimtelijke Ordening, voor het museum en de historische vereniging in Ouder-Amstel. Van daaruit heb ik me ook aangemeld voor het Cultuurplatform. Het vrijwilligerswerk heeft voor mij pas een vlucht genomen na mijn pensionering. Ik heb altijd al belangstelling gehad voor geschiedenis en kunst. Dan is het bijna vanzelfsprekend dat je lid wordt van de historische vereniging. Ik zie het vaak ook niet als vrijwilligerswerk. Het is je hobby.
De Werkgroep Ruimtelijke Ordening heeft zich altijd  druk gemaakt om planologische onderwerpen. Bijvoorbeeld de Amstelbrug. Of de verbreding van de A9. We kwamen hier net wonen en na twee jaar dreigde de A9 over ons huis aangelegd te gaan worden op basis van oude tekeningen. De Rijksdienst had een tijd terug tekeningen gemaakt waar onze wijk nog niet opstond. Men wou de A9 laten afsnijden zo rond Ouderkerk heen, rechtstreeks naar de Gaasperdammerweg. Dus aan de Ouderkerkse kant van de Ouderkerkerplas. Tegen dat soort dingen zijn wij toen in opstand gekomen. En met succes.'
 
Wat is de doelstelling van het Cultuurplatform?
Jozé; Het platform is ingesteld door de gemeente om haar gevraagd en ongevraagd te adviseren over het cultuurbeleid in Ouder-Amstel.
We hebben tweejaarlijkse evenementen. Het ene jaar de cultuurprijs. Het andere jaar de netwerkborrel.’
 
Hoe lang zijn werkzaam jullie als vrijwilliger bij het Cultureel Platform?
Jozé; ‘Vanaf het begin. Tien jaar geleden. Sinds 2008. We willen dan ook binnenkort ons tienjarig jubileum nog gaan vieren. We hebben wat evenementen gepland om het jubileum luister bij te zetten. De data daarvoor staan nog niet vast maar we willen eind november de netwerkborrel gaan houden. En een kinderversie van Speuren en Ontdekken, het historische blad van de vereniging, in samen werking met Museum Amstelland. En we hebben nog onze tweejarige cultuurprijs, we zetten dan kunstenaars van de gemeente in het zonnetje. Dat is in oktober.’
 
Wat kan men winnen met de Cultuurprijs?
Alex; ‘Het is een geldbedrag om lokale kunstenaars te waarderen en te stimuleren. Er was in het verleden niets op dat gebied. Maar het is ook om betrokkenheid van de burgers te genereren.’
Jozé; ‘Nu hangen alle ingebrachte werken in Duivendrecht en dat komt binnenkort naar het gemeentehuis in Ouderkerk. Het thema van de expositie is ‘Contrasten’. Daar zullen de werken te bezichtigen zijn van 3 t/m 26 okt.
We hebben geen vakjury. De bezoekers aan de expositie hebben hun inbreng. Zij kunnen op de werken stemmen via stembriefjes. De prijsuitreiking is een officieel gebeuren en de prijs wordt uitgereikt door de burgemeester.’
Alex; ‘Het tentoonstellen van kunstwerken is eigenlijk ontstaan doordat we er als Cultuurplatform achter kwamen dat de gemeente een hele verzameling kunstwerken had uit de tijd van de BKR (Beeldende Kunstenaar Regeling (1956-1987). Een groot deel is verkocht via een veiling en een verkooptentoonstelling. Uit de opbrengst van dit alles is de cultuurprijs gefinancierd.’
 
Welke functie bekleden jullie?
Jozé; ‘Ik ben secretaris en waarnemend voorzitter.’
Alex; ‘Ik doe diverse klusjes. Onder het cultuurplatform valt weer een werkgroep Cultureel Erfgoed en daar ben ik voorzitter van. Een hele actieve club. We hebben ervoor gezorgd dat de gemeente nu een erfgoedbeleid heeft en dat er meer gebouwen de monumentenstatus hebben gekregen. We hebben goed contact daarover met de gemeente. Met de wethouder en de beleidsambtenaren.'
Jozé; Dat is dus één van de ‘klusjes’ van Alex. Een gigantische hoeveelheid werk want het betreft niet alleen een gebouw, maar het kan ook een straat, een gebied of een stijl zijn. Dat hoort ook bij cultuur. Je hebt bijvoorbeeld in Duivendrecht een bloemkoolwijk. Dat is een planologische vorm uit de jaren zestig en zeventig. En dat is iets bijzonders.’
Alex; ‘De Urbanus kerk in Duivendrecht was onbeschermd en had zo afgebroken kunnen worden. De aanvraag om het een monumentenstatus te laten krijgen is tot twee keer toe afgewezen. Dus er viel nog wel wat te verdienen in Duivendrecht. Uiteindelijk is het gelukt.’
 
Hoeveel vrijwilligers zijn er werkzaam bij het Cultuurplatform Ouder-Amstel?
Jozé; ‘Er zitten zes mensen in het bestuur. Die zes bestuurders hebben een werkgroep en die trekken allemaal een karretje. Die werkgroepen bestaan vaak uit diezelfde mensen van het bestuur. Alleen de groep van Alex dat zijn allemaal andere mensen. Ongeveer een stuk of acht vrijwilligers, die vanuit hun bevlogenheid in de werkgroep zijn gegaan. En die hebben hele mooie resultaten neergezet.
Namens de gemeente zit bij de vergaderingen van het Cultuurplatform ook altijd een beleidsmedewerker Samenleving (sport en cultuur), Fenke van Rossum.’
 
Welke vacatures staan er nog open bij het Cultuurplatform?
Jozé; ‘Er stond een tijdje een functie vacant van voorzitter, maar we proberen nu uit ons eigen groepje een voorzitter te rekruteren.
Het is de bedoeling dat in het Cultureelplatform alle culturele organisaties binnen de gemeente Ouder-Amstel zoveel mogelijk vertegenwoordigd zijn. Daar schort het nu een beetje aan, een aantal culturele organisaties ontbreken nog.
Vanuit die hoek hebben we behoefte aan uitbreiding, omdat je dan beter geïnformeerd bent en betere uitwisseling hebt en meer beleidsinvloeden. We zoeken dus Platformleden.
Voor de werkgroepen zoeken we nog wel mensen die kunnen meedenken en meepraten. Uitbreiding is altijd welkom.’
Alex; ‘Ja, platformleden met culturele interesses en een beetje achterban. We zullen binnenkort een functieomschrijving laten plaatsen op de vrijwilligers vacaturebank van Stichting Coherente.’
 
Wat voor werk deden jullie vroeger?
Jozé; ‘Voor mijn culturele leven heb ik meer dan 25 jaar EHBO les gegeven hier in het dorp. Eerst in de Prinses Marijke school. (Prinses Christina heette vroeger Marijke). In de huidige Oranjehof stond toen een houten schoolgebouw. En later gaf ik die lessen in de grote zaal van Stichting Coherente.
na verloop van tijd ben ik ook zelf EHBO docenten gaan opleiden. Dat heb ik ook een jaar of tien gedaan. Die studie waarmee ik mijn EHBO kennis heb op gedaan, heb ik gevolgd toen de kinderen wat groter waren. Toen mijn kinderen klein waren, had ik een tijdje geen baan. Wel weer veel vrijwilligerswerk gedaan. En toen ben ik onder andere in het EHBO werk gekomen. Ik ben, denk ik, van de laatste lichting geweest dat, zodra de kinderen er waren, vrouwen nog stopte met werken. Daarvoor had ik een volledige baan.
Ik heb in het Ziekenhuis Amstelland gewerkt als Ambtelijk Secretaris voor de medische staf. Een heel breed ondersteunende functie. Dat was mijn laatste baan. Dat heb ik dertien jaar gedaan. Ik had onder meer de medische bibliotheek ondermijn beheer en was aanspreekpunt voor alle nieuwe artsen en medisch studenten.’
Alex; ‘Ik ben van huis uit jurist. Maar ik heb nooit als jurist gewerkt. Ik heb 34 jaar in de grafische sector gewerkt. Als Directiesecretaris en als personeelsman. Ik heb een HBO diploma Personeelsmanagement behaald via een avondstudie.
Binnen de sector hadden we altijd flinke personeelsproblemen. Mensen moesten omgeschoold worden. En dat was ingewikkeld om te regelen. Wij zijn binnen de branche met allerlei projecten begonnen om- her- en bij te scholen. Subsidies aanvragen voor scholingsprojecten. Ook om werklozen op te leiden. Mensen helpen bij het zoeken naar ander werk. Vacatures proberen te vullen voor bedrijven. Erg leuk en met veel plezier gedaan altijd.’
 
Welke ervaring in jullie periode bij het Cultuurplatform is jullie het meeste bijgebleven?
Alex; ‘Dat was toch wel die ontdekking met die container vol kunst. In die loods. Er lagen al dertig jaar lang in een container in Diemen allerlei kunstwerken opgeslagen waar niets mee werd gedaan. Daar werd ook nog huur voor betaald om dat op te slaan. Als cultuurplatform wilden we hier natuurlijk iets mee gaan doen.’
Jozé; ‘Wat we allemaal niet tegenkwamen. Bewonderen. Foto’s ervan maken. Inventariseren. Maar we vonden het ook een beetje erg dat dat daar zolang verloren lag. Maar bovenal was er veel moois.’
Alex; ‘Het waren allemaal werken in het kader van de BKR. Kunstenaars kregen een periodieke uitkering en dan moesten ze wel af en toe werk inleveren. Het moest ook geaccepteerd worden door iemand van de gemeente. De werken waren uit de periode eind jaren 70, begin jaren 80.
Wat hier zo bijzonder aan was, was dat er iets van 350 werken in zaten. En van die 350 waren er meer dan 200 van Ton Albers.’
Jozé; Ton Albers was een aquarellist, die in de jaren 70 en 80 Nederlandse bekendheid had. Hij heeft in het Stedelijk Museum en in het Singer Museum geëxposeerd. En op nog  meer plekken. Ton Albers leeft niet meer. Hij is vorig jaar december overleden. Hij is 95 jaar geworden.’
Alex; ‘In het gemeentehuis hangen veel van zijn werken. Zijn atelier zat in de oude school in Duivendrecht. Achter het kleine kerkje. Bij de Rijksstraatweg. Ik heb daar zelf nog vijf jaar op school gezeten.’
Jozé; ‘Als je het overigens hebt over dingen die bewaard moeten blijven, dan is dat gebouwtje ook iets dat de moeite waard is om te behouden. Ook om te kunnen aangeven ‘Hier zaten dertig kindertjes in de klas’. Met één schoolmeester of juf, die les gaven aan meerdere klassen. Nu zal men zeggen groepen. Bijvoorbeeld groep twee tot en met acht.
Net zoals je dat in het buitenmuseum in Enkhuizen ziet. Daar hebben ze ook een oude schoolklas. En daar hangen nog oude lampen in en zo. Dat hebben wij dus gewoon om het hoekje. De schaal van die school is ook bijzonder.
Maar goed, wat betreft die container. Daar kwamen dus kunstwerken uit waarvan men niet wist waar ze waren. Er was ook een schitterend bronzen beeld. Van een vrouwenfiguur. Dat staat nu bij de burgemeester op de kamer in het gemeentehuis.’
Alex; ‘We kwamen er achter, doordat een oud-medewerker van de gemeente, die contact had met het museum, zei dat er nog ergens bij een verhuisbedrijf oude kaarten in de opslag stonden. Iemand was op zoek naar een prent van een zeilschip. Dat schip heette de Ouderkerk aan de Amstel. Waar was die prent? Zo is het begonnen.
Dat schip heeft echt bestaan. Een schip van rederij Ruys uit Zaandam. Tijdens die zoektocht stuitte men dus op die container vol kunstwerken. Die prent van het zeilschip is boven water gekomen, maar er was dus veel meer boven water gekomen. De prent van het schip hangt nu in het gemeentehuis. Meteen rechts aan de muur bij de oude ingang aan de kant van de Dorpsstraat.
We vinden dit nog steeds een van de opmerkelijkste dingen die we hebben gedaan. En de gevolgen die het had waren ook bijzonder.’
Jozé; ‘Want kunst, en dat vond de gemeente ook, hoort niet in een container in een loods, maar hoort gezien te worden. Het is ook door de mensen betaald via de BKR regeling, dus  moet het ook naar de mensen toe kunnen. Een aantal hebben we geëxposeerd, zoals heel veel van Ton Albers. Dus Ton Albers kreeg opeens weer een revival op zijn 88e.
Na de expositie kwam het idee van de veiling. Werken van historische waarden en bijzonder werk wilden we behouden en toegankelijk maken voor het publiek. En voor de rest moest  een bestemming gevonden worden. Die werden geveild en tentoongesteld. Het allerlaatste dat niet verkocht was werd aan ambtenaren van de gemeente geschonken of mocht gratis afgehaald worden.’
 
Hoe is de balans vrije tijd en vrijwilligerswerk?
Jozé; ‘Ik denk dat ik gemiddeld een werkdag misschien wel twee werkdagen per week besteed aan vrijwilligerswerk. Maar ik doe graag iets terug voor de maatschappij.’
Alex; ‘Een uur of 15 per week. Twee werkdagen. Voor verschillende organisaties. Ik hou me ook bezig met archeologie. Ik maak tijd voor vrijwilligerswerk, maar er zijn grenzen. Ik zal er niet een sportactiviteit voor afzeggen. Sporten is voor mij erg belangrijk. Je moet eerst blijven bewegen en dan kan je die andere dingen doen.'
 
Jozé; ‘Ik pas op de kleinkinderen. Dat vind ik heerlijk. Dat zijn dingen die gewoon doorgaan.
En verder doe ik nog vrijwilligerswerk bij de Stichting Erfgoed Amstelland. Dat is weer anders dan onze werkgroep Cultureel Erfgoed. Die stichting heeft tot doel om historisch erfgoed te behouden voor de Gemeente Ouder-Amstel. Om te voorkomen dat het weggeplaatst wordt in andere gebieden. Bijvoorbeeld archeologische vondsten die hier ooit gedaan zijn, liggen nu in andere musea of opslagplaatsen. En dat krijg je nooit meer terug. Ook vondsten met betrekking tot Gijsbrecht van Amstel. Er zijn hier dieptefoto’s van de omgeving gemaakt. Daar waar het Joodse kerkhof, Beth Haim, is. Omdat het een kerkhof is kan er geen archeologisch onderzoek worden gedaan. Maar daar is dus structuur te vinden van een gracht. En van een motte (een aangelegde aarden heuvel). Dat kasteeltje lag zeer waarschijnlijk daar. Naast het Cultureel Erfgoed zit ik ook nog bij Stichting Vrienden Vollebregt Orgel. Die gaat over het orgel van de Sint Urbanuskerk in Ouderkerk. Het orgel is een rijksmonument.’
 
Gratis VOG per 1 november
Vanaf 1 november 2018 kunnen veel meer organisaties deelnemen aan de regeling gratis VOG.
De nieuwe regeling geldt voor alle vrijwilligers die werken met kwetsbare mensen in een afhankelijkheidssituatie. Het maakt niet uit voor welke organisatie de vrijwilliger actief is. De organisatie moet wel ingeschreven staan bij de Kamer van Koophandel en E-Herkenning hebben. Het maakt niet meer uit hoeveel vrijwilligers er bij een organisatie werken.
Om een gratis VOG voor hun vrijwilligers te krijgen kunnen organisaties zich straks aanmelden via www.gratisvog.nl
De definitieve voorwaarden om gebruik te maken van de nieuwe regeling Gratis VOG worden ruim voor 1 november op deze website geplaatst.